ကမာၻ႔သမိုင္းထဲက စပိန္အင္ပါယာ

စပိန္အင္ပါယာသည္ ကမာၻေပၚတြင္ရွိခဲ့ေသာ အႀကီးဆုံးအင္ပါယာမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၅ခုေျမာက္ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး အင္ပါယာျဖစ္သည္။ ၿဗိတိန္အင္ပါယာ ၊ မြန္ဂိုအင္ပါယာ ၊ ႐ုရွားအင္ပါယာ ႏွင့္ တ႐ုတ္ခ်င္မင္းဆက္ အင္ပါယာၿပီးလွ်င္အႀကီးဆုံျဖစ္သည္။ ကမာၻအႏွံ႔ဧရိယာစုစုေပါင္း စတုရန္းကီလိုမီတာ ၁၃.၇သန္း ခန႔္ကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ေအဒီ ၁၄၆၉ ခုႏွစ္တြင္ စပိန္ Aragón ေဒသမွ ဘုရင္ Ferdinand V ႏွင့္ Castile ေဒသမွ ဘုရင္မ Isabella တို႔လက္ဆက္ထိမ္းျမားၿပီးေနာက္ ကြဲကြာေနသည့္ ေဒသမ်ားပူးေပါင္းရာမွ စပိန္ တစ္ႏိုင္ငံ တည္းျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္က ေရာမန္တို႔၏ ေနာက္ဆုံးေခတ္ Byzantine အင္ပါယာ က်ဆုံးၿပီး မူဆလင္တို႔၏ ေအာ္တိုမင္ အင္ပါယာ ဥေရာပတြင္ႀကီးစိုးလာေနခ်ိန္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လဲ ဘုရင္ Ferdinand V ႏွင့္ ဘုရင္မ Isabella တို႔သည္ နယ္ေျမသစ္ရွာေဖြျခင္းျဖင့္ ဥေရာပ တြင္ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံတစ္နိင္ငံျဖစ္ တည္လာ ေအာင္ ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ စပိန္အင္ပါယာ စတင္မႈသည္ ၁၄၉၂ -ခုႏွစ္ ကိုလံဘတ္၏ ခရီးစဥ္မွစတင္ခဲ့ၿပီး ၊ ေနာက္ဆုံး ၁၈၉၈ခုႏွစ္ စပိန္ – အေမရိကန္ စစ္ပြဲတြင္ ရံႈးနိမ့္ၿပီးေနာက္ စပိန္အင္ပါယာသည္လည္း က်ဆုံး ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ရသည္ ။

ကိုလံဘတ္

ဘုရင္ Ferdinand V ႏွင့္ ဘုရင္မ Isabella တို႔သည္ မူဆလင္တို႔၏ ေအာ္တိုမင္ အင္ပါယာ ကို ေရွာင္ ဖယ္ကာ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး နယ္ေျမသစ္မ်ား ရွာေဖြရန္ ကိုလံဘတ္အားကူညီခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္ကကိုလံဗတ္၏ယုံၾကည္ခ်က္မွာ ဥေရာပေဒသမွအေနာက္ဖက္သို႔ခရီးဆက္လွ်င္အာရွေဒသသို႔ ေရာက္ရွိလိမ့္မည္ဟုထင္မွတ္ခဲ့ေသာ္လဲ အေမရိကေဒသသို႔ေရာက္ရွိခဲ့သည္ ။ကိုလံဗတ္၏ခရီးစဥ္မွာလည္း စပိန္သမိုင္း၏ အလွည့္အေျပာင္းတခုျဖစ္လာခဲ့သည္။ စပိန္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာကိုျဖတ္ကာ ႐ြက္လႊင့္သြားလာၿပီး ပထမဆုံး အေမရိကေဒသကိုေရာက္ရွိၿပီး နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္ခဲ့သည္။ ဥေရာပတိုက္သားမ်ားျဖစ္သည္ ။ ထိုအခ်ိန္ ေအဒီ ၁၅ – ရာစုမွ စ၍ စပိန္မ်ား ကိုလိုနီအင္ပါယာ ခ်ဲ႕ထြင္မႈစတင္ခဲ့သည္ ။

စပိန္ေ႐ႊေခတ္

စပိန္တို႔သည္ ေတာင္အေမရိက ႏွင့္ ေျမာက္အေမရိကေဒသ အမ်ားအျပားကို အလွ်င္အျမန္သိမ္းယူခဲ့ၾကသည္ ။ ေအဒီ ၁၆ – ရာစုတြင္ အေမရိကေဒသကို ကိုလိုနီ ေဒသအျဖစ္ ခ်ဲ႕ထြင္သိမ္းပိုက္ျခင္းၿပီး ထိုေဒသ မ်ားမွ ေ႐ႊ ၊ ေငြ မ်ားကို ဥေရာပသို႔ယူေဆာင္လာခဲ့ၾကသည္ ။ဤသို႔ျဖင့္ စပိန္ႏိုင္ငံသည္ ခ်မ္းသာ ႂကြယ္ဝၿပီးအင္အားႀကီးမားသည့္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္ ။ စပိန္တို႔သည္ ထိုေငြေၾကးျဖင့္ ေရတပ္အင္အားကို ႀကီးမားစြာတည္ေဆာက္ကာ အေမရိကေဒသမ်ားသာမက အာရွရွိ ပစၥဖိတ္ ကြၽန္းေဒသတခ်ိဳ႕ကိုလည္း သိမ္းယူခဲ့ၾကသည္ ။စပိန္အင္ပါယာ၏အျမင့္ဆုံးအခ်ိန္သည္ ေအဒီ ၁၅၈၈ ခုႏွစ္အခ်ိန္ကျဖစ္ခဲ့ၿပီး အေမရိကအေနာက္ဖက္ ၊ က်ဴးဘား ၊ ဖေလာ္ရီဒါေဒသ ၊ မကၠဆီကို ၊ အေမရိကအလယ္ပိုင္း ၊ အေမရိကန္ျပည္နယ္အမ်ားစု(တက္စ္ဆက္ ၊ နယူးမကၠဆီကို ၊ ကယ္လီဖိုးနီးယားစပိန္အင္ပါယာ ေပ်ာက္ကြယ္ျခင္း ၊ ဖေလာ္ရီဒါ ႏွင့္ အရီဇိုးနား စသည္ျဖင့္) ၊ေတာင္အေမရိကေဒသ ႏွင့္ အာရွရွိ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတို႔ပါဝင္သည္ ။ ဖိလစ္ပိုင္ကြၽန္းသည္ ၁၅၄၂ တြင္ စပိန္ဘုရင္ King Philip II အား ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္အမည္ ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ။

၁၉ – ရာစုအစတြင္ လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံမ်ား လြတ္လပ္ေရးလႈပ္ရွားမႈႏွင့္အတူ စပိန္ကိုလိုနီနယ္ ေျမမ်ားဆုံးရႈံးခဲ့သည္ ။ ၁၈၉၈ တြင္ စပိန္- အေမရိကန္ စစ္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားၿပီး က်ဴးဘား ၊ ေပၚတိုရီကို ၊ ဖိလစ္ပိုင္ ႏွင့္ ဂူအမ္ႏိုင္ငံမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ဆုံးရႈံးခဲ့သည္ ။ယေန႔အခ်ိန္တြင္ အာတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာထဲရွိ Canary ကြၽန္း ၊ အာဖရိကအေနာက္ေျမာက္ပိုင္း ကမ္းေျခတခ်ိဳ႕၊ ဂ်ီဗေရာ္ဒါေရလက္ၾကား ႏွင့္ စပိန္ႏိုင္ငံတို႔သာ စပိန္အပိုင္အျဖစ္တည္ရွိသည္ ။

စပိန္ယဥ္ေက်းမႈ

စပိန္အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္အတြင္း စပိန္ကိုလိုနီနယ္မ်ားတြင္ယဥ္ေက်းမႈ ၊ ဘာသာေရး ၊ ဘာသာစကားမ်ား အလြန္ျပန႔္ႏွံ႔ခဲ့သည္ ။ စပိန္ေခတ္ အေဆာက္အဦးမ်ားစြာသည္လဲ လက္တင္အေမရိကေဒသတြင္ သမိုင္း အေမြအႏွစ္ျဖစ္ တည္ရွိသည္ ။ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ကမာၻေပၚ၌ ဒုတိယလူဦးေရ အမ်ားဆုံး ေျပာသည့္ ဘာသာစကားမွာ စပိန္ဘာသာ စကားျဖစ္ၿပီး လူဦးေရ သန္း ၄၀၀ ခန႔္ေျပာဆိုသုံးစြဲလွ်က္ရွိၾကသည္။

Facebook Comments

Burmese Online News